Më vjen keq për kopshtin
Askush s’mendon për lulet,
askush s’mendon për peshkun,
askush s’do ta besojë se kopshti po vdes,
se zemra e tij është fryrë nën diell,
se mendja e kopshtit është ngadalësuar
dhe shterur nga kujtimet e blerta,
se shqisat e kopshtit janë
një gjë e vetmuar, që kalbet kruspullosur në një cep.
Oborri ynë i vjetër është i vetmuar,
kopshti gogësin
në pritje të një reje të panjohur shiu
dhe pishina jonë është krejt e zbrazët.
Yje të vegjël, të papërvojë,
bien në tokë nga lartësitë e majave të pemëve
dhe nga dritaret e zbehta të vendbanimit të peshqve,
natës dëgjohet zhurma e kollitjes,
kopshti i oborrit tonë është i vetëm.
Etërit thonë:
tepër vonë për mua
e kam mbyllur,
e mbajta mbi supe barrën time dhe bëra çfarë më takonte
dhe në këtë dhomë,
nga agu në muzg,
lexon ose Shahnameh
ose Historinë e Historive,
mandej i thotë nënës:
në ferr do të shkoj kur të vdes,
me krejt zogjtë dhe peshqit,
atëherë ku qëndron ndryshimi
nëse ka apo jo prani të një kopshti,
mjaftueshëm është për mua paga nga pensioni.
Krejt jeta e nënës sime
është një qilim lutjesh,
shtruar në pragun e frikërave prej ferrit,
në fund të gjithçkaje, Nëna,
kërkon gjurmët e mëkatit
dhe mendon se femohimi
i një bime ka ndotur gjithë kopshtin,
lutet gjatë gjithë ditës,
është mëkatare e natyrshme,
merr frymë mbi gjithë lulet
e peshqit dhe ekzorczion veten
e pret që një ardhje dhe një falje të zbresin në tokë.
Vëllai im e quan kopshtin varrezë,
bën shpoti me bollëkun e barërave të këqija
dhe numëron kufomat
e peshqve që shkëlfihen
nën lëkurën e sëmurë të ujit,
ka varësi nga filozofia
dhe mendon se kura për kopshtin
qëndron në shkatërrimin e tij,
dehet e godet dyer e mure
dhe rreket të thotë se është shumë lythor,
shpresëpakët e buzëplasur,
mbart dëshpërimin e vet
bashkë me letërnjoftimin, kalendarin e xhepit,
çakmakun dhe stilolapsin
në rrugë dhe treg
dhe dëshpërimi i tij është kaq i vogël
sa çdo natë
humbet në turmën e lokalit.
Dhe motra ime, që ishte mikeshë e luleve
e mori fjalët e thjeshta të zemrës së saj
kundrejt shoqërisë së tyre të mirë dhe të heshtur
kur nëna e shuplakonte
herë pas here ofronte diell dhe biskota
në familjen e peshqve.
Shtëpia e saj është në anën tjetër të qytetit,
në shtëpinë e saj artificiale,
me peshkun e saj të artë, artificial
në sigurinë e dashurisë artificiale të burrit të saj,
nën degët e mollës së saj artificiale,
ajo këndon këngë artificiale
dhe prodhon foshnja shumë të vërteta,
sa herë që vjen të na vizitojë
dhe skaji i fundit të saj ndotet me varfërinë e kopshtit,
bën një dush parfumi,
sa herë vjen të na vizitojë
është shtatzënë.
Kopshti ynë është i vetmuar,
kopshti ynë është i vetmuar,
gjatë gjithë ditës
nga pas derës vjen tingulli
i thyerjes e shpërthimeve,
gjithë fqinjët tanë mbjellin
bomba dhe mitraloza
në vend të luleve
në kopshtet e tyre,
gjithë fqinjët tanë
shtrojnë me pllaka pellgjet e tyre,
që bëhen padashur hambarë të fshehtë baruti,
fëmijët përgjatë rrugës mbajnë çantat e shkollës
mbushur me bomba të vogla,
kopshti ynë është pështjelluar.
Trembem nga një moshë,
që ka humbur zemrën e vet,
tmerrohem nga mendimi
i kaq shumë duarve të padobishme
dhe përfytyrimi i kaq shumë fytyrave të huaja.
Si një fëmijë shkolle,
dashuruar çmendurisht me mësimin e gjeometrisë,
jam vetëm
dhe mendoj se kopshti
mund të çohet në shërimore.
Mendoj…
Mendoj…
Mendoj…
dhe zemra e kopshtit fryhet nën diell
dhe mendja e tij
është ngadalësuar
dhe zbrazur nga kujtimet e blerta.
Një dritare
Një dritare për të parë,
një dritare për të dëgjuar,
një dritare që si gryka e një pusi
arrin në fund të zemrës së tokës
dhe hapet përgjatë hijeshisë së vazhdueshme blu
një dritare që në mirëdashjen e natës
prej aromës së yjeve fisnikë
grafullon duart e vogla të vetmisë
dhe prej andej mund të ftojmë diellin
në mërgimin e mëllagave.
Më duhet vetëm një dritare.
Unë vij nga vendi i kukullave
nën hijen e pemëve prej letre
në kopshtin e një libri ilustruar
nga stinët shterpë
të përvojës së thatë
të miqësisë dhe dashurisë
nga shtigjet e pluhurosura të pafajësisë
nga vitet e lulëzuara në shkronjat e zbehta të alfabetit
nga pas bankave
të një shkolle shëndetligë
kur, tashmë, fëmijët dinin
të shkruanin fjalën ‘gur’ në dërrasën e zezë
e tufat e pështjelluara fluturuan nga pemët e vjetra.
Vij nga zemra
mes rrënjëve të bimëve mishngrënëse
dhe koka më dridhet ende
nga britma e tmerrshme e një fluture
kryqëzuar në album me një kunj.
Kur besimi m’u var në litarët e brishtë të drejtësisë
dhe në gjithë qytetin
bënin copash zemrën e syve të mi,
kur mbyten me shaminë e zezë të ligjit
sytë fëminorë të dashurisë sime
dhe nga faltoret regëtitëse të shpresës
më gufonin shkulma gjaku
kur jeta ime tashmë
nuk ishte më asgjë
asgjë, përveç tiktakut të një ore
kuptova që duhej të dashuroja
të dashuroja
të dashuroja marrëzisht.
Më mjafton një dritare
një dritare në orën
e të kuptuarit, të soditjes
të heshtjes
tashmë pema e arrës
është rritur aq shumë
sa gjetheve të reja
u shpjegon
praninë e murit.
Kërkoja pasqyrës
emrin që do të të shpëtojë.
Toka që fërgëllon
nën hapat e tu
nuk është më e vetme se vetja jote?
Profetët e kohës sonë
vallë a i kanë sjellë
shkrimet e rrënimit?
Këto shpërthime
të pandalshme
dhe retë e ndyra
a janë vallë sihariqi
i një kënge të shenjtë?
Ti, shok, ti, vëlla,
ti që ke të njëjtin gjak
me timin
kur të arrish në hënë
shkruaj historinë
e kërdisë së luleve.
Gjithmonë
ëndrrat
thyhen nga lart dhe vdesin.
E nuhas tërfilin katërfletësh
që mugullon nga varri
i shqisave antike.
Gruaja që u bë pluhur në qefinin e pritjes dhe thjeshtësisë
ishte ndoshta rinia ime?
Do t’i ngjis sërish
shkallët e kureshtjes
për të përshëndetur Zotin e mirë
që ecën mbi çatinë e shtëpisë?
Ndjej që koha ka shkuar
e pjesa ime
është vetëm një çast
mes faqeve të historisë
ndjej që tryeza është
justifikim
për një qetim
mes flokëve të mi
dhe duarve të këtij të huaji të trishtuar.
Fol, fol me mua!
A ekziston dikush
që ta dorëzon
trupin e tij të ngrohtë
dhe nga ti
nuk dëshiron tjetër
veç të ndjejë jetën
që rrjedh?
Fol, fol me mua
shpëtuar
në strehën e dritares sime.
Jam mikesha e diellit.
Përktheu: Rielna Paja
