Press "Enter" to skip to content

Pushkatarët

Ecnim të tetë në rresht për një, nënoficeri në krye, të tjerët kokulur. Ku po shkonim, nuk pyeste njeri; e dinim. Korridori që përshkonim qe ndriçuar keqas; të vriste sytë e të bënte me dhimbje koke dhe marrje mendsh, siç ndodh zakonisht në kësi historish, kur shkon për të ekzekutuar një njeri. Zemra më rrihte më shpejt se zakonisht; të pushkatosh dikë nuk është normalitet e sidomos kur rastis që ky dikushi të jetë shok i fëmijërisë. Por kjo nuk ishte më e keqja. Të nesërmen do gdhihej e premtja dhe kisha turnin e rojës, plot njëzet e katër orë shërbim. Që një natë më parë qe hapur fjala që filan ushtar do pushkatohej në të gdhirë. Arsyet nuk kishin fort rëndësi. E në mëngjes, ndërsa po haja supën e zakonshme, si rrallë herë pa oreks, nënoficeri hyri në mensë dhe përmendi shtatë emra. Të shtatë, bashkë me të – tetë, ishim tani të vënë për një. Ishte e enjte dhe të enjtet nuk më kanë pëlqyer kurrë. Nuk e di pse dhe nuk më intereson ta di. Halli ishte tjetër. E urrej të bëj roje dhe pushkatimet gjithashtu.
Ndërsa ecja nëpër tunel për të arritur te vendi, koha e humbi formën e saj drejtvizore dhe po bënte hapa pas. Kujtimet zëvendësuan realitetin; aspak gjë e mirë, por e kuptueshme. Njeriun me të cilin do mbaronim punë e mbaja mend që kur ishte ende fëmijë dhe kujtesa nuk ngushëllon, përkundrazi. Nuk ishte kohë e largët, por ngjante vërtet shumë, sikur të mos kisha qenë ndonjëherë i mitur e thjesht po shpikja mbresa, që realisht më ngjanin fantazira. Por kohën e matim përgjithësisht në raport me çastin që po jetojmë dhe ato momente nuk ishte fare e përshtatshme të mendoja, as të kujtoja.
Kur arritëm në qeli, nuk ia hodha sytë viktimës së ardhshme. Me siguri qe strukur si zog; ashtu do bëja unë të paktën, jo i frikur, më tepër i turpëruar se do vdisja. Ai nuk bënte zë, ne jo e jo. Kisha disa muaj në ushtri. Lufta nuk kishte arritur deri te ne. Tek-tuk plaste ndonjë pushkë larg, sa për të na mbajtur të përqendruar. Gjithmonë na thoshin se luftën e kishim para, por sot përpara nesh ishte veç një njeri pa fat.
Zoti oficer, deri më sot nuk kam vrarë askënd. E kush të pyeti, do më thosh ai, ndaj më mirë ta mbaja gojën mbyllur, ashtu siç bëra vërtet. Nënoficeri na dha nga një pushkë. Gjatë rrugës e ndava mendjen: do bëja sikur qëlloja, por s’do e tërhiqja këmbëzën deri në fund. Vështirë ta kuptonte kush. Ata do e kishin vështrimin tek ai. Unë ende nuk ia kisha hedhur sytë. Rrasa fishekun, por dora m’u drodh. Jo se ishte shoku im, kushdo të qe, por edhe për ca kujtime të pavlera dhe të tjera llogari në të ardhmen. Kush e mban në ndërgjegje një shkrepje të tillë!? Jeta ka raste që është matematikë, në raste të tjera veç një gur i madh që mbahet mbi shpinë. Heshtja ishte e plotë sa vendosja e të shtatë fishekëve krijoi një ndjesi të parakohshme e të llahtarshme vdekjeje. I mjeri njeri që priste radhën, do i ketë shkuar shtatë.
“Gati?”, tha ai që jepte urdhra, “jo” doja t’i thosha, por sigurisht nuk fola. Ende nuk kisha marrë shënjestër. Ku ta drejtoja? Te koka? Te zemra apo në mur? Sikur të refuzoja, sikur të thosha që s’dua ta bëj këtë punë të mallkuar, madje as rojën; do më jepnin ca ditë birucë, “maskara rrasu në birucë, tradhtar i mallkuar” e do më merrnin me shkelma ose të nesërmen do merrja vendin e shokut, “meqenëse e more vesh rrugën”, do thoshin. “Jo, nuk e mbaj mend, sepse kur erdha isha i zhytur i tëri në kujtime”. “Mirë bëre”, do ma kthenin, “por bëje edhe një herë që të mos e harrosh, edhe pse s’do të duhet më, është rruga e fundit që e bën”. “Mirë, do përpiqem”. Këtë bisedë imagjinare ma ndërpreu fjala “gati” për herë të dytë. Duhet të bëhesha gati, mesa duket e kishin me të shpejtë. Ngrita pushkën e u mata. Pas pak do dëgjoja fjalën “zjarr” dhe gjashtë krisma. “Po ti pse nuk qëllove?”, do pyeste ai. “S’e di, u bllokua arma, baruti ishte i lagur, nuk ju dëgjova mirë, më dhemb gishti”, të gjitha justifikimet do i provoja. “Dil njëherë para ta provoj unë nëse vërtet ishte i lagur baruti”, do thoshte dhe unë do dilja aty gati dhe ai do merrte pushkën time, do më merrte shënjestër e do qëllonte, por pushka s’do shkrepte. “Qenka vërtet e lagur”, do gjegjej pastaj. “Të thashë, unë nuk gënjej”. “Ti je trim, nuk është se t’u drodh dora, nuk është faji i yt”. “Jo, nuk është faji im”. Imagjinata nuk reshte, zakon i keq. “Zjarr!!”. Ah, po zjarr. Tani duhet të qëlloj vërtet, domethënë të bëj sikur. “Bau” bëra gjoja, por nuk u dëgjua. Gjashtë krismat e tjera po, plot gjashtë krisën, por kush i numëroi. Për fat të keq ai aty ishte palosur, por nuk kishte vdekur. Në kësi rastesh, dikush afrohet dhe i qëllon mu në zemër. Ai që jepte urdhra, thirri emrin tim. “Mbaroje”, tha. “Ai i mbaruar është, ç’të mbaroj më tepër, zoti oficer?”, përherë fjalë të thënë pa zë.
Bëra pesë hapa dhe mora fishekun tjetër që më dhanë, por e kisha një të papërdorur, që rëndonte shumë. Sikur ta hiqja, do merrej vesh që nuk pata qëlluar. Punë dreqi. Po sikur të bëja një kërkesë? Për shembull, zgjidh një tjetër, ke gjashtë të tjerë, pse unë, jo se nuk jam trim, as mos e çoni ndërmend, dhe jo se e kam shok, e sigurisht jo se është e enjte, madje, por sot s’jam mirë. “S’je mirë?”, do pyeste, “po çfarë ke, ç’ka ndodhur, a ta thërrasim doktorin, pi ca ilaçe e shumë këshilla të kota, që nuk kisha nge t’i dëgjoja. Do thosha vetëm që supa nuk kishte shije. Por ai do përgjigjej me të drejtë se po ajo supë ka qenë çdo ditë. Vërtet, por jo çdo ditë pushkatoj. Por pasi isha afër, shumë afër, e qëllova. Jo, nuk e dua fishekun tjetër. Kur thatë zjarr, nuk ju dëgjova dhe nuk shtiva. Jo? Jo. Në rregull. Dhe qëllova me fishekun e parë. E kishte kësmet atë dhe ra kapicë. M’u përzje. Pastaj e volla supën e mëngjesit mbi kufomën e plandosur nën këmbët e mia. Vura re që të gjithë më panë shtrembër. Dhe fillova të ndërmend pse e kishin dënuar, duke shpresuar të mos ishte vjellja e supës së mëngjesit, sepse me këtë gjendje është e zakonshme të vjellësh, sidomos çorbën e realitetit që mezi përtypet çdo ditë të enjte në pritje të së premtes, kur ke një shërbim njëzetekatërorësh.