E zeshkët
Ajo zgjat dorën
Zhveshur mbi banak
deri thellë te supi i nxirë
Në një ëmbëltore tetovarësh
Merr akulloren
Ata janë zgjuar me natë
Fshijnë djersët që u rrjedhin
Rrëke hapin sytë
Derisa ajo hedh floknajën
Mënjanë shkujdesur qet gjuhën
Me nxitim lëpin një çurkë
I rrjedh mbi gishtërinj
Përkul belin e hollë gjarpëron
Lakoret e buta të rrumbullakëta
Thith pastaj ngadalë akulloren që shkrihet
Nxiton kamarieri i ri pa gjumë
Ngul sytë në vijat e saj gjarpnojnë
E zhduken diku larg dhe shtanget
Një ushtimë e qelqtë dhe zgjohen të gjithë
Me thërrmija shtrohet rruga
Ajo rrugë e ngushtë kah ik ajo veç ik
E thotë plaku që rri mënjanë: allah
Si e bon haram robi
Dera
Dera s’është frikë
Mbyllet vetvetiu
Nga guximi ynë
Për të shuar dritën
Kur këmbët shkëpusim
Nga terren i fortë
Për me ba harqe n’ajër
Nis lëkundet besimi
Varur
Në shpinë të derës
Dera s’është mashtrim
Po na u desh shumë
Kohë të kuptonim se
Nuk është në dorën tonë
Të heqim nga mendja
Gjithë atë barrë të
Përjetshme
Kur do thyhet dera
Daullja
I biem
Sa fort i biem
Kësaj lëkure të huaj
Nga thellë nxjerrim tinguj
Të lumtur
Me zbutë pak shpirtin tonë
Bum
Bum-bum
Bum
Sa thellë
Nën këtë lëkurë të egër
Shpirti ynë i butë
Bum
Përkryerja e shiut
Nuk bie gjë nga lart mbi urën ku rrimë ne
Ulet ngadalë na futet pas qafe çurkë teposhtë
Me na dridhë shtatin
Kur të ngrihen sërish ato pika ne s’jemi aty
Se mbyllim sytë me përpi tingujt
Nuk shohim mjegullën as harbimin e gjetheve
Një herë tjetër na ulen litarët e qullur
Na lidhen për trupi na luhasin na shkundin
Me na ra fara n’atë ujë që zgjon valën
Kaq kohë presim atë ujë të rëndë
Me na shkëput
Përgjithnjë nga tokë e dashur
Përkryerja e zjarrit
Unë jam zjarri
Më del nga goja nga sytë
Nga hundët
Jam zjarri
Lakuriq kur dal i kallur
Gocat mbledhin dredhëza të kuqe
Më hapin fushën kah do shkel barin
Kur më vjen një erë që më fryn
Mbi gaca
Hap me thonj një gropë
Varr për zjarrminë time
Sa të kuqe gocat me zjarrin
Nën këmbë
Presin hirin
Të shkundin mbi barë
Kuzhina
Ka mundur të jetë më e gjerë.
Ashtu mund t’i bëja vend komod thesit
të plastmasit të zi mbushur
çdo natë
me ushqime të tepërta. Kuzhina.
Ka mundur të ketë një derë.
Tjetra është tepër dhe krijon huti.
Vetëm kuzhina ka
një derë tepër në shtëpinë time.
Të gjitha metalet e mprehta
bien në sy ashtu të palara siç i lëmë tubë
derisa bëhen shumë. Shumë, shumë, derisa mbesim
dangall.
Kuzhina. Sa herë që hyj me marrë një gotë
seç pikon diku e rrjedh.
Kot përpiqesh ta sanosh ujin.
Aty rrjedh vazhdimisht.
Duhet të mësohesh me
defektin.
Siç mësohesh dikur
me thesin e plastmasit të zi aty pranë.
Them,
e po të mos ishim mësuar me atë defektin e përhershëm.
Me ujin që rrjedh kot e me thesin e zi prej plastmasi
që na largon ushqimet e tepërta.
Me kaq bark sa kemi do kishim plasur.
Sa fat o Zot
që s’jemi t’përkryer.
E mësohemi.
Varrezat
Sa shpejt i rrethojmë varrezat
Me rrethojë të lartë
Me shufra të dendura
Metali të zier
Ç’betejë do bjerë
Askush s’e di
Ata që kanë vajtur
Do turren të kthehen
Apo këta tanët
shtyhen të venë përtej
Kjo rri pezull gjithë kohën
Ata kanë mall
E ne luajmë me hekura
Ata kanë humbur betejën
Ne bëjmë rrethojë të lartë
Vëmë shufra të dendura
Ata të mos dalin
Kush t’na ndalojë
Ne jemi të fuqishëm
Dhe do kapërcejmë
Përtej
Do zëmë vendin andej
Të gjithë
Pahetueshëm
Teli në ballkon
I lidhur fort mbi kokat
E gjithë të tjerëve
Përfundi mban lagur këmishën me
Njollë të zverdhur
Terr i rëndë
Bie më vonë
Na fut në labirint ku
Duhet të harrojmë çdo gjë
Ëndrra
Të ngre
Se
Mbi tel era tund faqen e jastëkut të lagur
Ti
Kalon mbi të dorën e njomë lehtë
Dhe shtrin çarçafët e gjerë që
Na mbajnë zgjuar
Në terrin e dendur
Se
Mund të verbojmë Engjëllin o Zot
Kah hedhim shkujdesur gjymtyrët që
Na mpihen
Në tel vari të gjitha
Në mëngjes kullojnë rrëmbimthi
Mbi koka të atyre përposh
Është
Shenjë e mirë se jemi zgjuar sërish
Se
Është tharë këmishë e bardhë me njollë
Të verdhë që
Hap mëngët nga erë e veriut
Dhe
Them se është mirë që kemi telin në ballkon
Është lajmës i shpejtë
Kur na erret para sysh
Dritaret
e thyera, vetëm dritaret e thyera
grithin zërin tënd që më vjen nga
kuti e ftohtë sot që retë ulen zymtë
deri në fytyrat tona aq poshtë mund të
bien retë nganjëherë kur
ti shkujdesur shkel shkallëve të ftohta
e unë
rri kot rri nën ato dritare të thyera nën
atë shi me thërrmija qelqi që grimcojnë fytyrën
tënde të shndritshme
e ti
ti hedh kot shikimin përtej pa një xham në
mes të përpin ajo zgavërr që ti e prek me
dorë që ti e ngroh me buzë atë zgavërr
të errët të ftohtë që ti e zë me gjunj
se
kot fare kot se si më vjen të mbështjell
trupin me atë mallotë lëkure të grithur
ato dritare të thyera që të kallin frikë
kah i mbulojnë flokët një
vashe me thërrmija qelqi të plasur
sikur më hedhin një humnerë përpara
andej kah ti shkel shkujdesur
Jastëku
Mora një jastëk me pupla t’buta.
E vura nën kokë, të bëj gjumë thashë,
ashtu butë e n’paqe. Ashtu të butë e
të bardhë e shtrëngoja në gji. Lëmoja
për të fytyrën dhe përhapja frymën e
ngrohtë. Gjithë ata zogj të butë,
thosha, nën gushën time bëjnë paqen
e përhershme. Posa nisa të mësohem
të mos mundem pa të, ashtu ngrohtë e
butë se kah dolën ato pupla një e nga
një dhe mbushën njëherë tërë
dhomën, pastaj tërë shtëpinë, pastaj
tërë lagjen. Unë që isha mësuar tashmë,
ashtu butë e ngrohtë, me do ëndrra të largëta
mora sinjalin se më zunë
si ethe të ftohta. E s’u durova, si
s’plasa, zogj të egër u thash, me këto
pupla të bardha që na morët frymën.
Dhe u ftoh aty, vërtet u bë ftohtë. Ai
jastëk i lënë zbrazët nga puplat që
kishin ndërruar stinë më futi pas aq
kohësh në do shtëllunga leshi.
Përroi
Edhe pse ti kushtëzoje çdo gjë me
ndërrime të shpejta, ne vazhduam të
vemi atje te ai përrua i terur dhe e
mbushëm si më parë breg më breg.
Unë e kam vërejtur atë kafshë të
ngordhur pranë përroit. Dhe ti e ke
vërejtur.
Loja ka qenë e njëjtë, së paku kështu
pranonim pas çdo fundi të vapët. E
suksesshme. Pas çdo loje të suksesshme
unë derdhja ujë bregut të atij
përroi. Dhe ajo s’kishte të bënte me
ndonjë simbolikë të lidhur patjetër
me lojën. Në kuptimin, pshurri n’të,
për ç’gjë, të them të drejtën nganjëherë
frikësohesha se mund të marrë
edhe atë ngarkesë gjuhe para syve tu.
Kjo aspak s’kishte të bënte me ne, më
shumë mendoj se ishte një lidhje imja
specifike me natyrën. E kisha vërejtur
këtë edhe më parë sa herë gjendesha
në atë pyll, diçka më shtynte të derdh
ujë pa kthyer kokën as majtas, as
djathtas. Një ndjenjë se je vetëm dhe i
gjithëpushtetshëm. Po, ajo që pastaj
vazhdoi edhe në prezencën tënde pa
ndonjë vështirësi që mund të shkaktonte
syri yt, më shtyn të mendoj se
nuk duhet kërkuar brenda nesh atë
ndërrim që duhet të ndodhë. Mbase
diçka është uniformuar në atë lidhjen
e hershme e të drejtpërdrejtë me
natyrën. S’e besoj se ka defekte aq të
mëdha në gjuhë sa ti të kesh vështirësi
të thuash se të pengon shumë,
jashtëzakonisht shumë ai akt ritual i
derdhjes ujë në atë breg përroi pas
fundit të çdo loje. Mendoj, në kuptimin
që gjuha mund të marrë ashtu
vetvetiu.
Basri Çapriqi, poet e studiues, lindi më 15 janar 1960 në Ulqin dhe u nda nga jeta më 14 janar 2018 në Prishtinë. Studioi dhe u bë profesor në Universitetin e Prishtinës, ku dha leksione mbi stilin, semiotikën dhe poezinë bashkëkohore shqiptare. Vepra e tij poetike është një prej më të rëndësishmeve në gjuhën shqipe. Kritika letrare e ka vlerësuar si një prurje vetanake, si poezi e ironisë, por edhe e një hermetizmi të pashmangshëm për rrethanat e kohës kur u krijua. Ky cikël vjen sot në datë 16 janar si kujtesë për poetin, për të përmbledhur dy përvjetorët e tij, atë të lindjes në datë 15 dhe atë të largimit nga jeta më 14.
(Shkëputur nga Revista Letrare – Pranverë 2024, nga rubrika “Kujtesë”. E gjeni në “Art’s Librari”, Tiranë, Amazon etj)
