fbpx Press "Enter" to skip to content

Ilias KUCUKOS: Koha kalon përmes syve të saj

Nëse do ndodheshit në malin e vogël të Itamos, verës së nxehtë të pesëmbëdhjetë gushtit, dhe vështronit përposhtë rrugën gjarpërushe me dylbi të forta, çfarë do të shihnit në orën katër e tridhjetë të pasdites?
Ksenokrat Orfanoin do të shihnit, mbi një Kavasaki, duke marrë kthesat e gjera me njëqind kilometra në orë. Atë do të shihnit. Dhe nëse veshët tuaj do arrinin të kapnin ultratinguj, vallë çfarë të thoshte nën kokore Ksenokrat Orfanoi? Çfarë mendoni se do të dëgjonit?
“Përse, i qifsha jetën, përse u katandisa kështu? Përse? Përse?”. Këtë do të dëgjonit.
Ksenokrat Orfanoi sapo përshëndeti të dashurën e tij. E dashura rrinte nën një ombrellë plazhi. Ksenokrati u përkul, e puthi ëmbëlsisht në buzë e i tha: “Të dua shpirt”, dhe i hipi motorit e iku. Tani ku po shkon Ksenokrati? Ksenokrati po ecën me njëqind në orë, pas, në detyrimet e tij. Po shkon drejt shtëpisë, së shoqes e fëmijës. Po shkon drejt zyrës ku e presin kontrata, dosje, telefonata. Por, ama po shkon… i pakokë. Koka e tij mbeti pas, e prerë deri në rrëzë, mbështetur mbi gjoksin e Izabelës. Pasi, prej shumë kohësh, Ksenokrati e dashuron Izabelën çmendurisht, jo atë të Aragonës, por Izabelën e Tumbës së Poshtme dashuron, që është sa gjysma e tij në moshë. E çfarë rëndësie ka, ku dhe si e njohu? E njohu diku dhe e dashuroi. Dhe sapo e dashuroi, e hoqi kokën dhe ia dhuroi. Kaq e kaq gra ka pasur Ksenokrati në jetë, por asnjëherë nuk e dhuroi kokën e tij. Tani ama, e dha. Këtu e shumë kohë shkon pa kokë në shtëpi, në zyrë, kudo! Pra, mos t’ju duket e çuditshme diçka që është e natyrshme. E dhuron kokën me çfarëdolloj gjëje të bukur që ndodhet brenda një koke dhe ti mban një tjetër të përkohshme, aq sa të mos e kuptojnë të tjerët që ke dhënë kokën tënde të vërtetë e të mendojnë që je krejt normal, mbasi koka jote lëviz, flet, ka sy të shohë, veshë të dëgjojë, hundë të nuhasë e flokë. Por, ajo çka shohin të tjerët është një kokë e rreme, një kokë sa për sy e faqe, që të mund të mbijetosh brenda burgut tënd. Ndërsa ajo që la pas Ksenokrati mbi gjoksin e Izabelës është koka e tij e vërtetë; brenda saj fluturojnë zogj, piktorët pikturojnë peizazhe të tjetërsojta, netëve ndriçojnë diej të çuditshëm, sytë flasin, goja dëgjon prelude nga më befasueset, veshët përkëdhelin me prekje të mëndafshta, hunda është gojë që pi nektar tingujsh… pra, diçka që nuk është e lehtë ta shohësh nëse s’e jeton.
Nëse do të ndodheshit mbi malin e vogël të Itamos dhe ndiqnit me dylbi Ksenokrat Orfanoin mbi motor, do të kuptonit – jam i sigurt – që Ksenokrati nuk i ka punët mirë, kështu siç ka lënë kokën pas dhe ka vënë tjetrën nën kokore. Përse, ama? Pasi, thjesht, Ksenokrati nuk do të gënjejë askënd. Do që të hapë derën e shtëpisë e t’i thotë të shoqes: “Mirëmbrëma! Nuk isha në Larisë për punë! Asgjë s’kam në Larisë! E vetmja gjë që kam, është Izabela e po iki me të. Mbaje shtëpinë, paratë, mbaji të gjitha për vete. Unë po iki me Izabelën!”.
Këtë do që të bëjë.
Do që të shkojë në zyrë e të thotë: “Mirëmëngjes! Qysh sot jap dorëheqjen. Mbajini klientët, orenditë, llogaritë e mbetura! Po iki me Izabelën!”. Çfarë mbeti tjetër? Oh, po! Shoqëria përreth. Në rregull! Ksenokrati do që të hapë portën e madhe e t’u thërrasë të gjithëve: “Mirëmbrëma zonja e zotërinj të rrethit tim! Që sot s’më plas për asnjë prej jush. Po iki me Izabelën time…!”. Dhe përpara se shoqëria të arrijë t’i thotë: “Ç’thua ore! Ç’të duket vetja? Si s’të vjen zor?! Pa shih diferencën që të ndan me të voglën…”, Ksenokrati do t’u përplasë derën në fytyrë e do ikë.
Por, për momentin, nuk ndodh asgjë nga këto. Asgjë, pasi Ksenokrati është vithisur brenda këtij eksperimenti kohor pikërisht si ne, që shohim me dylbitë tona kilometrazhin e motorit të tij, për sa sekonda arrin nga tetëdhjetë në njëqind e tridhjetë: një, dy, tre, katër, pesë, gjashtë, shtatë, tetë, nëntë… në të njëjtën kohë fizike, por në tjetër orë me Ksenokratin, që në vend të timonit mban kokën e Izabelës në duar, një, dy, tre, katër, pesë, gjashtë, shtatë, tetë e nëntë, për aq kohë sa zgjat numërimi, sheh përmes syve të Izabelës t’i kalojnë sipër vite të lodhura, të humbura, të harruara, që fshijnë buzagaz djersën e tyre e thonë: “Mirëmëngjes Ksenokrat!”. Madje, një kohë e vogël i tha njëherë, teksa shkiste nga sytë e Izabelës: “Ksenokratush, si të kam?”, dhe i ra përzemërsisht mbi sup. Tamam kështu ndodh. Koha rikthehet përmes syve të saj. Kush e beson këtë? Askush? S’keni faj, përderisa s’keni jetuar ndonjëherë një fenomen të tillë eksperimental. Atëherë, le t’i kthehemi Ksenokratit.
Çfarë mendoni se bën me vitet e tij Ksenokrat Orfanoi, porsa i sheh të kthehen? I mban gjithë hare në duar e më pas i vendos kujdesshëm mbi trupin e Izabelës, duke parë i lumtur sesi rrëzëllejnë! Ka vendosur një vit brenda kërthizës së Izabelës, që ngjan me margaritar. Ka vënë tre vjet në supin e saj të djathtë e tre në të majtin, dhe kush sheh Izabelën teksa ecën, mund të mendojë: “Vajza është me siguri gjenerale me tre yje ose kapitene në fregatën Saint Louis.” Ka vënë disa vite brenda flokëve të saj të kuqe, vite që lozin brenda këtij pylli e hidhen nga dega në degë, ndezin shkrepëse yjore, ndaj dhe flokët e Izabelës ngjajnë me shkurre të përflakur manaferrash… Baras me njëzet vjet të humbur ka vënë mbi Izabelën, Ksenokrat Orfanoi. E kuptuat? Disa po, disa jo. Ju që thatë “po”, mund të mendoni për përmasën e Kohës ose atë që kishte parasysh Marsel Prust për “Kohën e humbur”. Qëndroni atje. Të tjerët, me mua. Jemi në momentin që motori arrin njëqind e tridhjetë kilometra në orë dhe Ksenokrati kthehet në shtëpi. Parakalon makinat duke hyrë si pykë dhe mos pandehni se do thyejë qafën a do e palosi ndonjë kamion, pasi, pavarësisht se Ksenokrati nuk beson në zot, ai mbrohet nga Shën Juan De la Cruz dhe Maria e gjithë shenjtorëve, dhe kështu kthehet në shtëpinë e vet shëndoshë e mirë. Lidh motorin në kangjella e ngjitet sipër. Hap derën e thotë: “Mirëmbrëma!”.
Pasojnë shprehjet e së shoqes, të të vëllait, nuses së të vëllait e nipërve: “Mirë se erdhe!”, “Si kalove në Larisa, vëlla?”, “Xhajë, për sa orë e bëre rrugën më Kavasakin?”, “Kishte trafik rrugës?”. Dhe, siç Ksenokrati i lodhur i përgjigjet secilit, zbulon i tmerruar – sikurse çdo herë që kthehet – që është i pakokë! Dhe jo vetëm! Teksa e shoqja del nga kuzhina në verandë për t’i dhënë një lëng portokalli, kupton se nuk e njeh gruan. Cila është? Por, i nipi këmbëngul: “Po të pyes xhajë: sa është maksimumi që kap Kavasaki? Ku të fluturon mendja?”. I vjen të bërtasë: “Ju kam dhjerë të gjithëve!”, tek dëgjon të vëllanë: “Lëre xhajën të marrë frymë! Akoma s’ka ardhur mirë!”. Sheh veten mbi kolltukun e bardhë, të thotë: “Akoma s’kam ardhur e m’u vërsulët të gjithë.”. Dhe, siç ngre gotën të pijë ujë, vështron përmes lëngut të portokallit t’i buzëqeshë një akull-kohë e t’i pëshpëritë tinëzisht: “Izabela më tha të vij para teje, të të freskoj e më pas të shkosh të flesh. Do vijë të të gjejë atje.”.

Përktheu nga greqishtja Eleana ZHAKO

(Shkëputur nga “Revista Letrare-Pranverë”, 2021)

https://www.amazon.com/Revista-letrare-Pranver%C3%AB-2021-Albanian/dp/9928324166/ref=sr_1_1?dchild=1&keywords=Revista+Letrare&qid=1621962116&sr=8-1

error: Content is protected !!