fbpx Press "Enter" to skip to content

Muç XHEPA: Përbuzja

Stuhia e ndryshimit përfshiu vendin. 30 janar 1991. “Rilindja Demokratike” më botoi shkrimin: “Urrejtjet e mia”. Në krye vendosi frazën. “Jam njeri dhe askush nuk mund të më mohojë të drejtën për…”.
-Dëgjo ti pedagog i UT-së! – një zë i egër përtej receptorit. – Mos kujto se na e hodhe! – u egërsua edhe më shumë.
Telefonatë ndryshe nga të tjerat, telendisëse. Më pas vijoi:
-Të dridheshin këmbët kur të viheshim nga pas. Bukëshkalë! – dikush tjetër i tha diçka. Nuk kuptohej. – Por nuk kemi vdekur. Jo, ore, jo! Pas do të na kesh! Ti dhe ata me dy këmbët… gishtat… lart! – dhe mbylli telefonin me tërsëllëm.

Parku “La Villette”. Vjeshtë. Në ambasadë isha kënduar mirë: të mos shoqërohesha me asnjë femër edhe nëse më kërkonin miqësi. Shoqe kursi. “Borgjezia përdor hile e forma të ndryshme… të infektojë, kompromentojë njeriun tonë të ri. Femra është metodë e sofistikuar…”.
Nuk po e dëgjoja dot. Më kapi një ndjenjë e brendshme, e fortë, që më drithëroi edhe buzët. Fjalët e tij ishin të padenja për t’u marrë parasysh. Atë pasdite do ta kaloja në park i vetëm. S’kërkonte para. As nuk kisha. Ai zgjatej e zgjatej, ndërsa mua më zvogëlohej, tkurrej, deri në përbuzje. “Një studentin tonë, pasi e droguan, i kërkuan bashkëpunim. Agjent donin ta bënin. Shoqja e kursit ia hodhi në pije… e vuri në gjumë…”. Më nguli sytë: “Mbrojtjen do ta keni gjithnjë… pranë… dorën e ngrohtë…”.

Shëtita rreth një orë buzë “Canal de l’Ourcq”. Dritat e ndërtesës madhështore – arkitekturë klasike – dhe Filarmonia/Opera e Parisit reflektoheshin mbi ujë të ylberta. Ritmi i lopatave, kajakeve shumëngjyrëshe, që vozisnin përgjatë kanalit-lumë, përzihej me tingujt e muzikës hip. Jepej koncert i hapur në natyrë. Kudo njerëz të gëzuar. Të krijohej gjendje tjetër. Dehëse. Njeriu dhe natyra në harmoni të plotë. Magjike.
-Ilia! – parisiania sykaltër e kursit të letërsisë u shkëput nga një çift i moshuar dhe gati sa nuk m’u hodh në qafë. – Njeriu që do ëndërroja ta takoja këtë mbrëmje. Janë prindërit e mi.
Ja absurdi i ekzistencës thashë me vete.
-Ilia është nga një vend i vogël…
-Aha, ky na qenka studenti shqiptar, që s’e ndan nga goja!
Gruaja me flokët e bardhë dhe trupin e drejtë, veshur me shumë sqimë, më preku në sup sikur të isha djali i saj.
-Shkoni e ndiqeni koncertin, ne po nisemi për në shtëpi. Nëse nuk vonoheni, darkën do ta hamë bashkë.
Kundërshtia më mbeti në grykë. Çdo gjë doli jashtë kufirit, u tjetërsua. Jashtë kontrollit tim.
-Heshtjen po e marr si pranim të ftesës.
Shtrënguam duart dhe u larguan.
-Ulemi në bar. Ja atje. Vetëm.
Ishte veshur me fustan të bardhë, të shkurtër. Hoqa xhaketën e sapoblerë. Kisha kursyer muaj të tërë për të. E vura mbi bar. Astarin poshtë. I shkëlqyen sytë. E mori për…
-Të hënën do diskutojmë rreth Kamysë. Raporti me marksizmin… zbatimi në jetë… Bashkimin Sovjetik. Për ty do të jetë më e lehtë…
Fundi i humnerës. Kur dola nga metroja, në njërën faqe, muri i lyer me të kuqe, ishte shkruar me germa të trasha e të zeza: “Ka të vdekur që duhen vrarë”. Në anë portreti i Stalinit, i deformuar. Vërtet të mos ketë mësuar për krimet e përbindëshit? – thashë me vete. Në gjunjë, para statujës, i ra. U betua… ta ndjekë deri në vdekje. Diktatori ynë.
-Përse hesht?
Është pranë dora e ngrohtë dhe na dëgjon, them me vete.
-Po, Kamyja ishte syçelur… për t’u përballuar me një botë armiqësore… ndryshe nga Sartri…

Përse më vjen ndërmend e tëra kjo? Sapo kaluam kufirin midis Zvicrës dhe Italisë. Student e kisha të ndaluar. Por, edhe kur lëvizja brenda Francës, duhej të merrja leje në ambasadë. Është “Era e Ndryshimit”, fundi i ‘80-s. Jam ftuar në një seminar treditor. Përfaqësoj katedrën e frëngjishtes në Fakultetin e Gjuhëve të Huaja.
Si në ëndërr shfaqet liqeni Lugano. Pamje spektakolare, nga çdo kënd. Zvicra sa Shqipëria ime. Atje rrethuar me tela me gjemba… ku edhe bari është tharë… këtu…
-Të frymëzuar nga bukuritë e natyrës, – thyen magjinë zëri i guidës, – Shelli shkroi “Frankenstein” pranë liqenit të Gjenevës. Lordi Bajron, i mahnitur nga madhështia e maleve, shkroi poezinë me tri akte “Manfred”… Shuman dhe Çaikovski e vunë në muzikë… Tomas Man shkroi “Mali magjik” në Davon… roman që konsiderohet vepra me ndikimin më të madh në letërsinë gjermane…

-Doje të ishe lopë, ke shkruar, Ilia Lëngu, – kryeredaktori i gazetës “ZËRIiPOPULLIT” ngrysi vetullat. – Më mirë lopë në Zvicër, apo njeri në Shqipëri? Kështu ke thënë?
-S’po të kuptoj. Ku e ke lexuar kështu?
-Te fletushka “Rilindja Demokratike”! – tha dhe u krekos, drejtoi trupin, – 30 janar. S’na shpëton gjë. Shiko se ç’do të shkruajmë ne për ty. Bukëshkalë!
-Cilën bukë kam shkelur?
-Atë që të bëri ky që je.
-Të jesh më serioz! E kuptoj që nomenklatura zyrtare të bën të reagosh kështu. Por metaforën që kam përdorur në shkrim ta citosh ashtu siç e kam thënë: “atje kishe dëshirë të ishe lopë”.
U largova me një ndjenjë të thellë përbuzjeje. Udhës për në shtëpi u ndjeva mirë që në shkrim kisha vënë një të vërtetë të pamohueshme.
Kush e ka fajin…? Sigurisht që askush nuk mund ta përjashtojë veten ndershmërisht. Por jo të gjithë kanë të njëjtën përgjegjësi. Dhe ata që kanë më shumë, lipset ta ndiejnë më shumë si përgjegjësinë, ashtu edhe çmimin e saj në natyrë: urrejtjen dhe përbuzjen popullore”.

(Ky tregim është shkëputur nga libri në dorëshkrim “Përtej kësaj jete”)

error: Content is protected !!