Press "Enter" to skip to content

Ilir KADIA: Jeta e tjetrit

Gjini më thoshte shpesh, si me shaka në fillim, se nëna po e tepronte. “Njeriu normal nuk jeton kaq gjatë sa po jeton ajo. Do të tmerrohet kur të dëgjojë lajmet për vdekjet tona. Ti i kapërceve të shtatëdhjetat, unë edhe pak dhe i arrij e tani nuk e çan më kokën kush për këtë moshë, por prapë jemi pjellat e saj dhe ajo do lebetitet nëse mëson ikjen tonë”, thosh im vëlla. Por ai ia paskësh qarë hallin më kot.
– Nënë, Gjini të çon të fala. Ka dërguar letër prapë sot, – i thotë Zoja, kunata e madhe, duke i afruar filxhanin e kafesë, shoqëruar me një gotë ujë, në një tabaka argjendi, ku qëndron tash tre vjet i njëjti zarf që sajuam si i ardhur nga Parisi prej Gjinit, i llangosur me kafe turke e bërë helaq nga duart e saj.
Por nëna rrufit kafenë e sheqerosur mjaltë, rehat- rehat, dhe as që i bie ndërmend se kush është Gjini.
– Ja, kështu ma bën tani. Unë mundohem t’ia sjell në mendje, por asaj as që i kujtohet hiç, – thotë Zoja, plakë edhe ajo tani, duke shkuar nga aneksi duarbosh.
Ime shoqe, mbrapa krahëve të Zojës, më bën shenjën e saj me turinj, që do të thotë se nuk e duron dot shtiranen, se kjo, ja kjo ia nxiu jetën Gjinit gjithë kohës dhe tani hiqet se e ka djegur malli dhe u përpiqka t’ia sjellë në hatër me zor edhe plakës, pale!
Edhe ime shoqe moshën e Zojes ka, por e heq veten sikur është sa e sa më e re. Nuk janë zënë asnjëherë me njëra-tjetrën ballas, se unë dhe Gjini s’ua kemi ushqyer shumë muhabetin kur shaheshin mbrapa krahësh. Mua më takonte, si vëlla më i madh, por edhe Gjini bëri të tijën t’i mbanim gratë në ekuilibër.
Nëna i la nëntëdhjetë e pesë vjet dhe duket se nuk e ka në plan asfare të shkojë e t’i bëjë shoqëri Gjinit në varrezat e qytetit.
Tre vjet më parë, kur Gjinin e shtypi makina, ne vendosëm të mos i themi se çfarë kish ndodhur. Ajo atëherë ishte mirë nga mendja dhe ne menduam se lajmi i keq do ta linte top në vend. Të tre vendosëm dhe e gënjyem kur u kthyem në shtëpi pas varrimit.
– Ç’u bëtë? U harruat sot gjithë ditën! – na tha.
Fola unë. Ma ngarkuan gratë këtë punë.
– Gjini kish premierën. Doli shumë mirë. Ishte një regjisor francez, i cili e pëlqeu shumë dhe e mori fill e në Paris. Ti e di që Gjini e kish ëndërr të luante në Paris me violonçelin e tij. Sa e përcollëm nga Rinasi.
Zoja fshinte sytë me shami. Nëna e pa dhe i tha:
– Qaj, moj bijë, qaj. Edhe nga gëzimi qan njeriu.
Edhe ime shoqe nxori shaminë e bardhë nga mënga e trikos dhe fshiu lotët.
Kur e kur, ne vinim nga Tirana dhe i gjenim nënën dhe Zojën pothuaj njëlloj gjithherë. Zoja i afronte kafenë dhe i fliste për të falat që kish dërguar Gjini, ndërsa nëna e përhumbur në të sajën.
Pas vdekjes së tij, nëna tregoi interes për të falat nga Parisi vetëm dy-tre muajt e parë, pastaj jo më. Skleroza i përparoi shumë shpejt.
Rrinte ndenjur në poltron gjithë ditën e ditës me sytë ngulur në ekran dhe s’merrej vesh në flinte me sy hapur a sillte në hatër çdo ditë të jetës së saj. Mua më dukej e dyta. Më ngjante me një lopë të ngopur, që ripërtyp në hije një bark të tërë mbushur me minuta, orë, ditë, javë, muaj e vite.
– Të ka faj kjo?! Dhe ne s’donim t’ia thoshim, se mos e trondisnim e na ngelej në dorë. Kësaj s’i bën syri “tërr” hiç, – thotë ime shoqe dhe m’i hedh sytë. Unë nuk dëgjoj nga ai vesh.
Gruas time i ka hyrë frika se mos vdes para nënës dhe se mos unë, i detyruar që të vazhdoj jetën, vij nga Tirana këtu në Shkodër e ngrys ditët e mia me nënën e Zojën.
– Ç’ke me të? Ka jetën e saj, – i them dhe rrufis kafenë që na servir Zoja.
– Pse është kaq tinzare kjo jetë? – pyet Zoja edhe sot, si çdoherë.
– Cila jetë? – e pyes unë.
– Jeta e tjetrit, – thotë ajo, duke parë nga nëna.
Nëna mban sytë gjysëm mbyllur, e humbur thuaj e tëra. Unë përpiqem të përfytyroj se çfarë kujtimesh po ripërtyp ajo tani. Si risillen në trurin e saj orët, ditët dhe muajt e shkuar. Si lëvizin vitet dhe dekadat. Çfarë ngjyre ka koha kur ishte në barkun e së ëmës, para një shekulli, kur luante kukamçefti në oborrin e madh, mbushur lulebore në Tuz, po kur u martua në Shkodër apo kur na lindi mua dhe Gjinin. Po kur ne sëmureshim dhe ajo gdhinte mbi kokat tona? Përpiqem të sjell në mendje kohën kur vranë babanë, martesën e Gjinit me një vajzë me biografi të mirë, largimin tim për në konservator në Tiranë, gjithë kohën kur vejevija me Maron, time shoqe, për këtu…
Po këto s’janë te jeta e nënës, janë tek e imja. Kujtohem dhe hap sytë.
Befas nëna bën të çohet nga poltroni. Lëviz trupin përpara dhe hedh në dysheme batanijen, që i ka mbështjellë këmbët. Ne e shohim nga kolltuqet tona. Dhe nuk lëvizim nga vendi. Përtojmë të çohemi e t’i ngrejmë batanijen.
– Ç’ke ndërmend të bësh? – e pyes unë.
– Moj ti, mos u çmende? – e pyet Zoja.
– Plakë, mos lëviz, se do thyesh ndonjë këmbë, – i qan hallin Maro.
Nëna zbulon orën e dorës dhe i ngul sytë. Ne shohim të habitur njëri-tjetrin. Duket sikur sapo është zgjuar nga një gjumë i gjatë, i gjatë… tre vjeçar.
– Zonjë, u bëtë vonë?! – e tall Zoja.
– Për ku kështu?! – pyet e mençura ime, Maro, gjithë tallje dhe ajo.
Nëna i shtrin krahët ngadalë, anash, si fletë aeroplani. Sheh njëherë nga unë, pastaj mbyll sytë dhe thotë fjalët e fundit të jetës:
– Për në Paris. Te Gjini…
Krahët i bien si të këputur mbi poltron. Dhe shkon. Dhe ne s’i themi dot: dale ku shkon, është shpejt!
Dhe as t’ia fshehim ikjen e saj s’kemi kujt.

Të tjera nga ky autor:

Be First to Comment

    Komento

    error: Content is protected !!