Press "Enter" to skip to content

Artur SPANJOLLI: Udhëtim në Indi

Po nisesha atë mëngjes për larg. Kisha prerë biletën për Bombei. Në një vegim ëndrre, nga ata që tregojnë të ardhmen, një burrë i panjohur që m’u duk si Shiri Sai Baba, më pëshpëriti në një gjuhë të panjohur, por që çuditërisht e kuptova:
“Shko në Bombei. Majtas është santuari i famshëm… Biblioteka. Aty brenda ke librin… jeta jote”.
Kur u zgjova, aq shumë më ishin ngulitur ato fjalë sa vendosa ta verifikoj. Gjithnjë kisha dashur të bëja një udhëtim në Hindi. Në ëndërr, plaku më foli gjatë, por shumë fjalë u shkërmoqën në zgjim, si dallgë ëndrre plot shkumë. Do ishte një aventurë e habitshme. Atë guru e kisha zbuluar i magjepsur në një dokumentar dhe e mendoja fort thellë vetes, por jo sa ta shihja në ëndërr.
Indinë e gjeta siç e kisha imagjinuar: kaotike e plot mister. Një botë tërësisht e re, ku shpirtërorja dhe varfëria ndërthuren. Pa u ngutur gjeta librarinë “Maharashtra”. U ngjita si një qelizë komplet e huaj në atë ambjent monumental.
Në dorë kisha pusullën e shkruar me laps, ku ishin gjithë informacionet e plakut. Ato detaje, që nëse nuk i shkruan shpejt, shkërmoqen kur je zgjuar gjumi plotësisht.
“Kush e beson i ndodh vërtet!”, ishte parimi im. Isha aq i dhënë në atë epokë, aq i preokupuar për të ardhmen, sa as letrat e fallit, as fundet e kafeve së përmbysura, as magjistarët evgjitë s’ma kishin mbushur dot mendjen.
Isha aq i shqetësuar për këtë; të dija të ardhmen, aq sa lusja perëndinë të ma tregonte… të ardhmen. Doja të bëhesha i pasur, i famshëm, i madh, i shtyrë pra nga djajtë e pangopësisë.
E gjeta bibliotekën, pranë santuarit të Tungareshvar. Dija pak anglisht, por kisha edhe emrin e librit të vjetër që do kërkoja.
“Nuk mundem”, mu përgjigj bibliotekari. Kishte një mjekër të kuqe, sytë të zinj të thellë dhe lëkurën si të pjekur në zjarr.
“Kam ardhur nga larg”, i thashë miqësisht. “Dua të konsultoj këtë libër të vjetër, të përkthyer në anglisht para 200 vjetësh. Është shkruar nga një poet i shekullit të gjashtë, me emrin Dandin. Origjinali është në sanskriptisht. Titullin e ka: “Daçakumarakarita”. Flet për aventurat e katër djemve”.
Pjesën tjetër, që nuk ia thashë, sekretin, e dija vetëm unë. Më përkiste.
“Nuk mundem!”, përsëriti ai. “Nuk je i regjistruar.”
“Si e keni emrin?”, e pyeta .
“Ankur!”.
“Dëgjo Ankur. Kam bërë trembëdhjetë orë në avion. Kam ndërruar tri aeroporte, kam lënë punën dhe kam harxhuar para për këtë të bekuar libër. Duhet të më ndihmosh!”.
Punonjësi i bibliotekës nuk tundej nga pozicioni i vet. Atëherë fërkova gishtin tregues dhe gishtin e madh të dorës së djathtë, duke e parë drejt në sy.
“Sa do?”, e pyeta drejtpërdrejt. Më vështroi pa e ndryshuar shprehjen e fytyrës.
“Ç’të duhet ai libër? Ç’lidhje ka me ty?”.
“E ka një lidhje”, i thashë.
“Eja me mua”, tha më në fund. Përgjatë korridoreve ramë dakord mbi shumën e parave që do i jepja. Kisha në xhep para indiane. Të gjitha kartëmonedha të freskëta nga 100 rupi.
“Përse e keni këtë shenjën në ballë?”, më pyeti. Më pëlqeu kjo tentativë e tij për t’u afruar.
“Në një jetë tjetër”, bëra shaka unë, “kam qenë banor i Bombeit. Kjo është shenjë rimishërimi!“. Qeshi. Është miqësia e rupive, mendova; më i miri çelës magjik që zgjidh çdo problem.
Tek ngjiteshim në ashensor më kapi ankthi. Po shkoja drejt një libri misterioz, ku ishte shkruar jeta ime, shumë shekuj para se të lindja.
“Të duhet dhe një përkthyes”, më tha indiani. “Origjinali është në gjuhën e lashtë sanskritishte!”.
Nuk krijova probleme. I dhashë të kuptoj se isha i gatshëm të paguaja. Shkuam drejt rafteve pa fund, ku përgjumeshin librat prej shumë shekujsh. Një erë e vjetër pergamenash më shpoi hundët. Librat, në radhë, si një mur kujtese, tulla vertikale që mbanin brenda informacione nga më të ndryshmet.
Ëndrra, legjenda, njohuri, sisteme shpirtërore, kujtesë e gjallë e një populli të pavdekshëm. Kur iu afruam librit të vjetër, Ankur më pyeti çuditërisht me anglishten e tij të pastër:
“Po ti, përse do ta dish të ardhmen tënde? Ç’të duhet?”.
“Nga e di ti se po kërkoj një gjë të tillë?!”, e pyeta i çuditur. Nuk m’u përgjigj.
“Dua!”, vazhdova. “Shumë njerëz janë kureshtarë të dinë si do të jetë e ardhmja e tyre!”. Brenda vetes ndieja vrullin shkatërrues të një kurioziteti të marrë.
“Do?! Vetëm një i marrë do ta donte një gjë të tillë!”.
“Kam ankth për një problem timin. Dua ta di si do shkojë!”.
“E ke menduar se një gjë e tillë mund të të kushtëzoj jetën? Nuk është gjë e bukur të të kushtëzohet jeta!”.
“Dëgjo”, i thashë. “Ti më jep librin për konsultim. Unë e shoh. Të paguaj dhe puna jonë mbyllet me kaq. Do ma gjesh dhe përkthyesin?”.
“E bëj unë!”, më tha. “E kam studiuar sanskritishten!”. E prita të ngjiste shkallët e lëvizshme të bibliotekës gjigante, ku radhët pafund të volumeve antike e heshtja e thellë e tërë asaj bote më bënte të ndjehesha diku larg, në një botë tjetër.
Zbriti me një libër të madh në krah. Një botim anglez i dy shekujve më parë. Një libër me kopertinën e lidhur mirë me pergamen. M’u afrua ngadalë. Zemra po më rrihte fort.
“Eja me mua.”, tha. U ulëm në një tavolinë druri të gdhendur. Gjithçka përreth ishte e vjetër dhe e përdorur, krejt ndryshe nga ç’paraqitej godina nga jashtë.
“Ja!”, më tha. “Ky është libri!”.
Aty brenda gjendej e shkruar gjithë jeta ime? E tëra? Nga fillimi deri në fund! Atje lart në qiell, hyjnitë dinin gjithçka, por njeriu duhej ta zbulonte pak nga pak të ardhmen e tij. Si një film që nuk duam të na e tregojnë të tjerët, përpara se të shkojmë në kinema. Për një moment, një alarm, një tmerr i paparë më pushtoi, sikur të ishin momentet e fundit të jetës dhe gjendesha përballë vdekjes, me tyta pushkësh drejtuar. Fillova të dridhesha nga një frikë e panjohur.
“Je i sigurt!?”, më pyeti indiani. Mbeta si i shushatur, pezull, në një botë të re, të panjohur, ku kurioziteti djegës ishte ndeshur me realitetin e gjallë.
“Fillojmë me fëmijërinë”, më tha. “Më pas, nëse ndërron mendje, e ndërpresim. Mund të shkojmë deri tek problemi yt!”.
I përhumbur vështroja librin. Fakti që ishte i madh, voluminoz, më ngrohte zemrën. Do jetoj gjatë, mendova.
Ankuri kishte një aftësi telepatike të jashtëzakonshme; e kuptoi mendimin tim dhe më tha: “Është dygjuhësh. Është dhe varianti anglisht. Por unë do lexoj me kujdes vetëm origjinalin.”.
E hapëm. Aty ishte fëmijëria në fshat; shkolla; përgatitja për konkursin e pikturës; librat e adoleshencës; emrat e shokëve; tingëllonin në një gjuhë universale. Gjëja më e çuditshme ishte se te fjalët e tij perceptohej edhe tërë shpiti i një kombi. Në fillim ndrydhja dhe pakënaqësia nga sistemi. Pastaj protestat dhe shpërthimi i çmendur drejt vendeve të lira. Konstatova dhe tërë vitet e shkollës, larg në mërgim. Sa më shumë shfletohej libri aq më tepër rritej kureshtja, por edhe alarmi brenda meje.
“Ja. Jemi afër kohës së problemit tënd!”, theksoi indiani. E dëgjova si në gjumë; sikur ta perceptoja nga një dimension tjetër. I habitur, një tmerr që u bë i pa kontrollueshëm, më bëri të ngrihesha dhe ulërita:
“Mjaft. Ky është një libër i tmerrshëm!”
Ankur ndaloi.
“E pamundur! Si ka mundësi?“, pyeta veten me zë të ulët.
“Gjithçka dihet, miku im!”, e dëgjova të thoshte dhe mbaroi përkthimin, kur pashë të afrohej dikush. Më ngjante tmerrësisht me dikë, por edhe jo… Kishte një paqe hyjnore. Ishte varianti im indian. Pak më i vjetër dhe me atë nur të fshehtë, me atë pjekuri shpirtërore, dukej si një guru i vërtetë që ka gjetur të vërtetën dhe sekretet e universit.
“Është e vërtetë ajo që mendoj?”, i thashë. Pohoi me kokë dhe buzëqeshi. “Ju indianët jeni vërtet të çuditshëm!”, pohova.
“Nëse di gjithçka është e kotë tentativa e rritjes. Kurioziteti, dyshimi dhe kërkimi janë faktorët që bëjnë jetën tonë. Gjithçka duhet ta kryesh vetë. Me kërkimet e tua duhet ta gjesh vetë rrugën. Është e kotë të kesh ankthin e së nesërmes. Më sheh mua? Jam përkryerja jote nga ku ti duhet të frymëzohesh. Një ditë, të gjithë njerëzit do të arrijnë këtu, në këtë pikë. Mjafton të gjejnë veshjen e përsosjes. Prandaj po të them: ky padurim për t’u zgjuar në të ardhmen nuk të ndihmon. Po të tregoj esencialen. Të gjithë një ditë do të jenë arketipe të përkryer të vetvetes!”, tha me një edukatë dhe me një mençuri të paparë.
Pastaj, po me fjalë të edukuara, me anglishten e tij prej indiani të ditur, kërkoi ndjesë dhe u largua, duke humbur nëpër radhë pa fund korridoresh të gjatë librash.
Për një moment mendova nëse isha vërtet unë, me shenjën e lijës në ballë. Me të njëjtin ballë dhe me të njëjtin vështrim. Vetëm se aty kisha njohuri shumë më të thella. Isha unë, me lëkurën e nxirë nga muajt e plazhit nën rrezet e diellit, si dikur? Kishte flokët e mi të bardhë dhe hundën time.
“Më fal një minutë!”, i thashë Ankurit. “Dua ta pyes dhe për diçka të fundit!”, dhe humba nëpër korridoret pa fund të librave. E kërkova me një nxitim të pashoq, si në ëndërr, në mes të asaj armate diturie, armatë germash të burgosura në miliona faqe librash të lidhur. E kërkova nëpër labirinte të panjohur, por nuk e gjeta asgjëkund.
“Kjo paska qenë arsyeja e udhëtimit…”, i thashë vetes. “jo të dija të ardhmen!”.
U ktheva. Pagova Ankurin dhe hoqa dorë nga dëshira e zjarrtë dhe e kobshme për të zbuluar të ardhmen time para kohe.

Të tjera nga ky autor:

Be First to Comment

    Komento