fbpx Press "Enter" to skip to content

Ylli DEMNERI: E dashur A.

LETRA 1
Kishte rënë muzgu. Dhoma ndriçohej vetëm nga drita e pakët e kompjuterit. Ndeza cigaren dhe hodha vështrimin përtej dritares së lakuriqtë, ku dalloheshin ende gjurmët e shiut. Një erë e vrullshme mori me vete edhe ato pak gjethe të mbetura nëpër degët e ahut që ndodhej në oborr. Në qiell, re të bardha vraponin duke ndjekur njëra-tjetrën. Ashtu i përhumbur qëndrova për disa çaste duke vështruar jashtë. Sakaq m’u kujtua që ishte data 3 nëntor. Dhe pak nga pak gjërat filluan të më qartësoheshin… po, me 3 nëntor, njëzet vjet të shkuara, kisha puthur A.-në për herë të parë. Aty, buzë një pylli të vogël. Nën një qiell të tillë me re të bardha, që dukeshin sikur qëndronin mbi gishtërinjtë e plepave, diku pranë qytetit të studentëve. M’u kujtua gjithashtu se në ditarin e asaj kohe kisha shënuar vetëm datën, të rrethuar me laps. Asgjë më shumë. Imazhi i A.-së, shfaqja e saj poetike, më pushtoi gjithë pamjen. Nga një veturë që ndaloi pranë dritares, për disa sekonda, u dëgjua zëri i spikerit të radios që fliste rreth luftës në Gjirin Persik. Kjo kishte krijuar një atmosferë të rëndë e të tensionuar. Nga mëngjesi në darkë flitej për luftën. «Lufta e ftohtë», që kishte dominuar gjysmën e dytë të shekullit XX, kishte marrë fund që me rënien e Murit të Berlinit. Një tjetër po ia zinte vendin. «E nxehtë» e me ngjyra fetare. Lufta mes «së Mirës e së Keqes», siç kishin filluar ta quanin. Planeti ziente nga informacionet. Ishte e pamundur që t’u shmangeshe. As kur merrje taksinë (radioja fliste vetëm për luftën), as kur shkoje për të pirë një kafe (nga ekranet e varur: imazhe armësh, politikanësh, ushtarakësh, negociuesish), madje edhe në disa WC, mes urinimit, muzika ndërpritej nga «të rejat e fundit».
I pafuqishëm, krejt i pafuqishëm (çfarë mund të ndryshoja unë ?), imazh i A.-së më zgjoi trupin, më mbushi me jetë, edhe pse ishte imazhi i një të kaluare të vdekur. Po bëheshin shumë vite që nuk ishim parë. Ç’kishte ndodhur me të? Ishte martuar? Kishte fëmijë? Me çfarë merrej? Nuk dija asgjë me saktësi. Ngjarja më e madhe, rënia e komunizmit, i kishte ndryshuar rrjedhën jetës sonë. Ja, unë ndodhesha në Francë. Qindra e mijëra të tjerë qenë shpërndarë nëpër botë. Në historinë e Shqipërisë vetëm pushtimi osman para pesë shekujve dhe regjimi i Enver Hoxhës kishin shkaktuar hemorragji të tilla. Imazhet e anijeve të mbuluara me shqiptarë, që i largoheshin ferrit hoxhist, kishin tronditur botën. Imazhe biblike. Mungesa e lirisë dhe mjerimi i viteve të fundit na kishte shtyrë brigjeve të Perëndimit, pa e menduar asnjë çast (madje ishim të lumtur që po largoheshim) se ai akt drejt lirisë do të na fuste në një burg tjetër, në një «kafaz të artë», në atë të mallit për vendlindjen. Copëtuar mes dy vendesh, dy gjuhësh, dy kohësh.
I ulur para kompjuterit, ndërsa nata kishte mbuluar qelqet e dritares, më dukej çudi që mjaftonte të shtypja një buton dhe ja!… lidhesha menjëherë me A.-në. U ngrita dhe shkova në kuzhinë për të marrë një shishe verë. Mbusha gotën dhe e vendosa në të djathtë të tastierës. U ktheva nga dritarja duke parë imazhet e së kaluarës sonë, ato imazhe që një ditë tjetër nuk do të vinin aq të qarta e aq ndjellëse, a thua se kisha ngritur kapakun e një kutie magjike duke zhdukur çdo largësi në hapësirë dhe në kohë. Me shijen e verës në gojë, po fillonin të formoheshin në mendje frazat e para:
E dashur A.,
A i mban mend ditët e lumturisë sonë, ato çaste, kur, të mbledhur pranë njëri-tjetrit në shtratin tim, nxirrja krahun nga mbulesa (bëërrrr, në dhomë bënte ftohtë) dhe tërhiqja nga etazheri një nga librat me poezi e nisja të t’i lexoja? Ti afroheshe akoma më pranë. Ndieja trupin tënd të ngrohtë, gjinjtë e tu të butë, format e kolme, frymën tënde… dhe buzët e tua, pranë, fare pranë qafës sime. Në atë dhomë të vogël nën pullaz. Askush nuk e dinte që ishim bashkë. Ishte sekreti ynë.
Pas shumë vitesh ndarjeje, u takuam përsëri, rastësisht. Fjetëm në të njëjtin shtrat. Unë bëra të njëjtin gjest. Si dikur. Ti qeshe, më zure fytyrën me pëllëmbën e dorës, ashtu siç kapin një fëmijë të vogël, dhe më the: «O Zot, ti s’ke ndryshuar!». Isha ende i ri dhe e qeshura jote më vrau. Sonte bëhen plot njëzet vjet nga takimi ynë. Gjethet e pemëve bien qetësisht mbi tokë, si atë mbrëmje nëntori kur unë të putha për herë të parë. Dhe e ndiej që nuk kam ndryshuar. Do të doja që sonte të më thoje përsëri: «O Zot, ti s’ke ndryshuar!». Jam aq plak sa për ta duruar këtë fjali. Afrohem pranë fytyrës sate dhe të pëshpëris: «Ej, e di?… të dua!». Nga etazheri tërheq “Rubairat” e Omar Khajamit. Një libër që ta kam lexuar edhe më parë. E që sot më imponohet më shumë se kurrë:
Natën kur flija,
më tha shpirti: Pi!
Në gjumë dhe në varr,
s’ka lumëri;
Ngrehu! Sa rron,
zbras kupa dhe puth çupa;
ke shekuj që të flesh në qetësi.
Nuk të kam më pranë. Një gotë vere është ulur në vendin tënd. Un “Bordeaux rouge”. Në mungesën tënde, euforia dhe trishtimi i këtyre vargjeve më bëjnë shoqëri. Alkooli i tyre më pushton trupin dhe dalëngadalë më çliron nga imazhet e luftës, baruti, armët kimike e biologjike; nga propaganda fetare e jofetare, nga prapaskenat që nuk do t’i kuptoj asnjëherë dhe që nuk dua t’i kuptoj! Sonte të mbaj në kujtesën time, ashtu siç mbaj zemrën.
***
I qetë (pa shumë shpresë), po prisja një shenjë nga ana e saj. Si ai që ka hedhur një shishe në det. Por qetësia nuk zgjati shumë. Përgjatë natës u ngrita disa herë për të parë postën elektronike. Të nesërmen, me sytë e fryrë e plot rrathë të nxirë nga pagjumësia dhe gjurmët e rrudhave të nënkresës mbi faqen e majtë (këto i pashë më vonë në pasqyrë, kur po laja dhëmbët), gjëja e parë që bëra: u drejtova nga kompjuteri. Asnjë shenjë.
Tërhoqa derën. Kur dola në rrugë, dielli kishte lindur tashmë, ndërsa nga ana tjetër dallohej akoma hëna si një gjurmë e tretur në blunë e qiellit. Nuk e mendoja se pritja e asaj përgjigjeje do të më krijonte po atë ankth si atëherë kur takoheshim në rrugën “Jul Variboba”, atje, në Tiranë. A ishte e saktë adresa elektronike apo e kishte ndërruar? Ashtu si njëzet vjet të shkuara, kur vetëm pesë minuta vonesë mjaftonin që të më pllakoste frika. “Se mos e kishim lënë takimin për dje?”, thosha me vete. “E kishim lënë në orën 19 apo 18?”.
Përgjigjja erdhi mbas dy ditësh. Mes të tjerave, A. më shkruante:
U mendova shumë para se të përgjigjem. Letra jote më befasoi dhe më emocionoi. Nuk e mendoja se e kaluara mund të të tërhiqte kaq fort. Nostalgjik i pandreqshëm! Më kujtohet kur më thoje: «Kam përshtypjen se kam lindur i tillë. Sapo ndahem nga ty e marr rrugën për t’u kthyer në shtëpi, menjëherë fillon e më merr malli për ato çaste që kaluam së bashku.». Të kam kërkuar kohë më parë. Dikush më tha se ishe në Paris. Dhoma jote ka qenë për mua shumë befasuese. Më ke sjellë mjaft dhimbje dhe emocione të forta, i dashur. U njohëm në kohë të vështira. Ato vite na dhanë një perceptim tjetër të gjërave që na rrethonin, si të verbërve që u zhvillohen shqisa të tjera. Takimi me ty ka qenë një nga gjërat më të bukura të jetës sime. Ka njerëz me të cilët jeton pak kohë, por zënë vend për një kohë të gjatë në jetën tënde. Dhe e kundërta. Gjatë kësaj kohe ti ke qenë një kuvertë që e mbajmë për t’u mbështjellë kur bën shumë ftohtë. Dëshira jote për të biseduar bashkë është një dhuratë që ti po më bën.
Të dua shumë. Mos e harro këtë.
Të përqafoj, A.
«Kujtimet janë një lloj pikëmbërritjeje e ndoshta janë e vetmja gjë që na përket me të vërtetë», i shkrova mes të tjerave. Ishte një frazë nga libri i Marçelo Mastroianit, “Mi ricordo, si io mi ricordo”. Një libër-testament, që sapo e kisha mbaruar së lexuari.