Press "Enter" to skip to content

Arbër AHMETAJ: Procesi: 3K/1988 (Fragment)

As dy minuta nuk kishin kaluar, kur në tavolinën time u ul një burrë me flokë të verdha, me një fytyrë të bardhë. Sikur të kishte dalë nga ndonjë libër i shpërlarë nga shiu dhe zbardhur nga dielli. M’u duk sikur foli, por unë nuk e mora vesh. Porositi menjëherë pesë dopjo konjak “Skënderbeu”. Kur kamerierja i solli, ai e thau të parën me fund, i pagoi menjëherë me një kartëmonedhë njëmijëshe. Kamerierja i ktheu kusurin. Burri i shtyu drejt meje paratë e kusurit. Unë shtanga.
– Jo! – i thashë, prerë. Burri filloi të fliste, gjuha e tij më dukej e panjohur, diçka si hungarisht apo çekisht. Kishte fjalë sllave, por të shqiptuara, si për dreq, në mënyrë shumë të pakuptueshme. I thashë anglisht dhe frëngjisht se nuk pranoja para, se nuk kisha nevojë.
I don’t need them! Je n’en ai pas besoin! – po gënjeja në dy gjuhë të mëdha europiane, duke menduar në gjuhën e nënës sime, se, sikur të mos më kishte dhënë Kosta ato pesëqind lekë, do të isha gjendur aty pa asnjë kacidhe. I huaji nuk e zgjati, futi paratë në xhep pa i numëruar dhe më zgjati një nga gotat e mbushura me konjak. Pranova. Ai e ngriti edhe dopjon e dytë me fund dhe hodhi shikimin drejt sheshit “Skënderbej”. U kthye drejt meje duke më dhënë të kuptoja me shenja e me mimikë se ai shesh s’qe asgjë. Unë heshta me fytyrë të ngrirë. Mbi ndërtesën e Muzeut Historik me drita të kuqe shkruhej “Lavdi Shokut Enver”.
– Enver – Stalin! – shqiptoi i huaji.
– Enver – Stalin, një binom i pandarë! – shtova unë pas tij, duke i dhënë një ngjyrë pozitive shqiptimit të këtyre emrave. Mora gotën time dhe me shenja i thashë të huajit të pinte dhe ta mbyllte gojën. Ai pohoi me kokë dhe ngriti me fund edhe dopjon e tretë.
– “Skanderbeg” mirë! – tha një fjalë në shqip që e shoqëroi edhe me ngritjen e gishtit të madh. Pashë përrreth dhe përfitova të thoja me zë bukur të lartë:
– Enver – Stalin mirë! – Burri zgurdulloi sytë.
– Enver – Stalin nein mirë, kaput! – Dhe bëri gjestin që tregon kërcënueshëm këputjen e qafës me thikë. Konjaku m’u duk si një lëng i veshtullt që po ma ftohte gjakun. Këqyra prapë përreth. Dy tavolina më tutje m’u duk sikur njoha dikë, e kisha parë diku.
Ngjitur me ne qe një çift i ri që kishin kryqëzuar gjunjtë, duart, shikimet. Ata dukeshin të konsumuar në dashurinë e tyre. Atyre të paktën nuk iu interesonte historia jonë me udhëheqës të mirë apo të këqinj. Nuk e di se pse mendova se të dashuruarit janë pothuajse gjithmonë të parrezikshëm, sikur jetojnë në një orbitë tjetër, ata enden nëpër të sipas rregullash astronomike të pastudiuara nga këta mjekroshët mendjemëdhenj të matematikës dhe fizikës, por as ata të marksizmit. Harkorja e fluturimit të tyre, s’ka as rreze, as diametër, as tangjente, as sipërfaqe nën hark, as jashtë harkut. S’ka formulë, as me π greke as me cosinuse. Ata qenë veç një metër larg fizikisht, por trupat e tyre avullonin nëpër galaktika të panjohura, nëpër brigje detesh të pashkelura, nëpër maje malesh të painventarizuara nga manualet e gjeografisë. Të dashuruarit janë krejtësisht të padëmshëm, ata janë me plotë kuptimin e fjalës, qenie ekologjike, edhe ajrin që thithin, ia marrin njëri-tjetrit. Bota nuk e ndien peshën e tyre, ata janë të lehtë dhe racionalë në shpenzimet e tyre. Nga të tjera puse e thithin energjinë e nevojshme për të jetuar. Si një qiri i ndezur në të dy anët, ata e kishin vështirë të rrinin pingul mbi botën tonë të rrafshtë, ata rrinin horizontalisht, si sfidë, si mundim Sizifi për ta shmangur vertikalitetin uniform, kërcënues të qenieve të tjera, të padashuruara, ose të mbytura në urrejtje. Ashtu horizontalisht të ndezur në të dy anët, të dashuruarit, i shëmbëllenin më shumë qiellit, më saktë, asaj pike të takimit të tij me tokën, ose me detin.
I huaji, vërejti siç duket përhumbjen time. U ngrit në këmbë, kërkoi kamerieren, porositi me shenja edhe pesë dopje të tjera konjak dhe u largua në drejtim të banjove. Duke shfrytëzuar mungesën e tij, në tavolinë erdhi personi që e kisha parë diku.
– Nga e njeh ti këtë? – më pyeti me autoritet! I shpjegova se si kishte ndodhur, se si ishte ulur befas në tavolinën time pas largimit të dy artistëve. Më pyeti për identitetin tim, i thashë emrin dhe i tregova se ku studioja.
– Dëgjo mirë, – më tha, – ngrihu tani, nëse nuk do që të kesh më shumë probleme! Shpejt!
– Si të ngrihem? T’i them natën e mirë, të paktën…! – Ai u ngrit për vete. Shikimi i tij i rreptë më bëri të mblidhja veten. Ndërkohë kamerierja erdhi me pesë dopjo të tjera konjak dhe siç duket i dëgjoi fjalët e fundit të të panjohurit, që e kisha parë diku:
– Ik të keqen, – m’u lut, – mos e bëj nënën tënde të të qajë!
O Zot i madh, mendova me vete, nga e njihte kamerierja e ëmbëltores së Pallatit të Kulturës në Tiranë, nënën time? Nga e dinte ajo që nëna ime qante për mua dhe se unë do ta bëja të qante edhe më, nëse rrija edhe pak më gjatë me atë të huaj? Brofa në këmbë, në ikje e sipër rrëkëlleva një dopje konjak. Kur po kaloja derën rrëshqitëse të sallës së parë për të kaluar tek e dyta, dëgjova të huajin:
Good night, komunist…! – Pashë pak dorën e tij të ngritur e të mbledhur grusht, me një pozicion të trupit thuajse duke rënë. Të huajt, gjithmonë dukeshin në rënie. Ndoshta ngaqë gjithçka që kishte të bënte me ta, propaganda e konsideronte dekadente, fjalë të cilën e përkthenim “rënie”. Ndoshta edhe ra, por unë nuk e pashë, as dëgjova gjë. Dera rrëshqitëse që mbyllur pas meje. Salla e ekspozitave qe mbyllur edhe ajo. Pak njerëz ngjiteshin e zbrisnin nëpër shkallë. Para monumentit të Skënderbeut, u mbështeta në një shtyllë neoni, ngrita kokën lart. Befas m’u duk sikur Skënderbeu u rrëzua nga monumenti i tij, dëgjova nga larg zhurma jeniçerësh, vringëllima shpatash, hingëllima kuajsh, pastaj mbi kokën time u derdh zift i zi, përvëlues. Nuk pashë më asgjë. Koha u ndal për mua në një mbrëmje të dhunshme të Mesjetës.
Kur hapa sytë, nuk e di pas sa kohësh, gjendesha në spital.